
Ảnh đăng tin luôn đẹp hơn thực tế. Danh sách những điểm cần kiểm tra khi đi xem nhà phố và căn hộ, từ kết cấu, thấm dột đến hàng xóm, giao thông và giấy tờ.
Ảnh đăng tin thường được chụp vào buổi sáng đẹp trời, góc rộng, đèn bật hết. Khi đến tận nơi, nhiều người mới thấy hẻm nhỏ hơn tưởng tượng, tường có vệt ố, căn hộ hướng thẳng vào bức tường tòa bên cạnh. Một buổi đi xem nhà được chuẩn bị kỹ giúp bạn loại sớm những căn không phù hợp và có thêm lý lẽ khi thương lượng giá.
Chuẩn bị trước khi đi
Đừng đi xem nhà tay không. Một vài thứ nên chuẩn bị:
- Thông tin pháp lý sơ bộ: ảnh chụp sổ hoặc ít nhất là số tờ, số thửa để tra cứu quy hoạch trước.
- Danh sách tiêu chí của gia đình: số phòng ngủ, khoảng cách đến trường học, chỗ làm, ngân sách tối đa.
- Dụng cụ đơn giản: thước dây, đèn pin (hoặc đèn điện thoại), la bàn trên điện thoại để xác định hướng.
- Một người đi cùng: hai người nhìn sẽ thấy nhiều hơn một người, và giúp bạn bình tĩnh hơn khi người bán giục.
Xem vào nhiều thời điểm khác nhau
Một căn nhà có thể rất khác giữa sáng và chiều, ngày thường và cuối tuần, mùa khô và mùa mưa. Nếu nghiêm túc với một căn, hãy cố gắng quay lại ít nhất hai lần:
- Giờ cao điểm sáng và chiều: để biết giao thông ra vào thực tế, đường có kẹt không.
- Buổi tối: để nghe tiếng ồn từ quán xá, karaoke, công trình, và xem khu vực có an toàn không.
- Sau một trận mưa lớn: đây là lúc dễ phát hiện ngập đường, thấm dột, nước đọng.
Ở TP.HCM, ngập khi triều cường hoặc mưa lớn vẫn xảy ra ở một số tuyến đường. Hỏi hàng xóm hoặc quan sát vệt nước trên tường rào, cửa cuốn là cách nhanh để biết.
Với nhà phố: kiểm tra kết cấu và hiện trạng
Nhà phố đã qua sử dụng cần được xem kỹ phần kết cấu, vì đây là thứ tốn kém nhất nếu phải sửa:
- Vết nứt: nứt chéo ở góc cửa, nứt dọc theo dầm, cột cần được người có chuyên môn xem. Nứt chân chim trên lớp vữa thường ít nghiêm trọng hơn.
- Thấm dột: nhìn trần nhà dưới sàn vệ sinh, sân thượng, chân tường tầng trệt. Vệt ố vàng, sơn phồng rộp là dấu hiệu rõ.
- Độ nghiêng, lún: nhà bị lún thường có cửa khó đóng, sàn không phẳng.
- Điện nước: hệ thống dây điện cũ, đồng hồ nước, áp lực nước ở tầng cao nhất.
- Hiện trạng so với sổ: diện tích xây dựng thực tế, số tầng có khớp với giấy chứng nhận không. Phần xây thêm không phép có thể gây khó khi sang tên hoặc vay ngân hàng.

Với căn hộ: nhìn cả tòa nhà, không chỉ căn hộ
Căn hộ đẹp đến đâu cũng phụ thuộc vào tòa nhà và cách vận hành. Khi xem căn hộ, đặc biệt là căn đã qua sử dụng:
- Thang máy: số lượng thang so với số căn, thời gian chờ vào giờ cao điểm.
- Hầm xe: còn chỗ không, phí gửi xe, lối lên xuống có dốc gắt không.
- Hành lang, sảnh, khu tiện ích: sạch sẽ, được bảo trì hay xuống cấp.
- Bảng thông báo của ban quản lý: nơi dễ thấy các vấn đề tòa nhà đang gặp như tranh chấp phí, sửa chữa.
- Tầm nhìn và ánh sáng: căn có bị tòa khác che khuất không, có dự án nào sắp xây chắn trước mặt không.
- Tiếng ồn: căn cạnh thang máy, phòng rác, trục kỹ thuật hoặc gần đường lớn.
Những câu nên hỏi người bán
Câu trả lời của người bán, và cách họ trả lời, cho bạn nhiều thông tin:
- Vì sao bán? Đã rao bán bao lâu?
- Nhà có đang thế chấp ngân hàng không? Nếu có, giải chấp thế nào?
- Có tranh chấp gì với hàng xóm về ranh giới, lối đi không?
- Đã từng sửa chữa lớn gì, khi nào?
- Các khoản phí đang phải trả hằng tháng (phí quản lý, gửi xe, điện nước) là bao nhiêu?
- Thời điểm có thể bàn giao nhà?
Với căn hộ, hỏi thêm: căn hộ đã có giấy chứng nhận chưa, quỹ bảo trì đã bàn giao cho ban quản trị chưa.
Khảo sát xung quanh
Giá trị một căn nhà gắn với khu vực xung quanh. Dành thêm nửa tiếng đi bộ hoặc chạy xe quanh khu vực:
- Chợ, siêu thị, trường học, trạm y tế trong bán kính đi lại hằng ngày.
- Đường lớn gần nhất, thời gian ra trung tâm hoặc nơi làm việc vào giờ cao điểm.
- Các công trình đang xây hoặc rào chắn: có thể là dự án hạ tầng (tốt) hoặc công trình gây ồn kéo dài.
- Mặt bằng giá cho thuê, giá bán các căn tương tự gần đó để so sánh.
Sau buổi xem: ghi chép và so sánh
Sau mỗi buổi xem, ghi lại ngay ưu nhược điểm của từng căn khi còn nhớ rõ. Khi đã xem nhiều căn, những ghi chép này giúp bạn so sánh công bằng thay vì chỉ nhớ căn xem gần nhất. Chụp ảnh các chi tiết như vết nứt, thấm, tầm nhìn từ cửa sổ để xem lại.
Tóm tắt
Đi xem nhà là lúc bạn kiểm tra những gì ảnh và lời giới thiệu không nói ra: kết cấu, thấm dột, tiếng ồn, giao thông, hàng xóm và hiện trạng so với giấy tờ. Đi nhiều lần vào nhiều thời điểm, hỏi những câu cụ thể và ghi chép lại. Đừng đặt cọc ngay trong buổi xem đầu tiên chỉ vì sợ mất căn.
Căn nhà đẹp nhất trong ảnh chưa chắc là căn nhà tốt nhất để ở.
Ảnh: rawpixel.com và stocksnap.io, giấy phép CC0.
